Kim są introwertyk i ekstrawertyk?

Introwertyk i ekstrawertyk to dwa biegunowo różne typy osobowości. Każdy z nich ma mocne strony, dzięki którym lepiej niż drugi odnajduje się w określonych sytuacjach społecznych czy zawodowych. W praktyce niewielu ludzi wpisuje się w 100% w charakterystykę ekstrawertyka lub introwertyka. Większość ma cechy obu typów.

Ekstrawertyzm i introwertyzm jako cechy osobowości

Osobowość to zespół względnie stałych cech człowieka, które decydują o jego sposobie myślenia i działania. Przez wieki badacze próbowali stworzyć prostą typologię tego fenomenu. Obecnie psychologowie skłaniają się ku tezie, że stworzenie takiej klasyfikacji jest niemożliwe. Różnorodność ludzkich charakterów można jednak opisywać na podstawie pięciu głównych składowych osobowości. Jedną z nich jest spektrum zachowań pomiędzy ekstrawersją i introwersją.

Pojęcia te sformułował w 1921 roku Carl Gustav Jung, opisując jej jako dwa kierunki, w jakich może zmierzać energia psychiczna jednostki. Według Junga ekstrawertyk to osoba, która czerpie energię z zewnątrz i na zewnątrz kieruje swoje reakcje, podczas gdy introwertykiem kierują stany wewnętrzne, a pierwszą reakcją na obce mu środowisko jest wycofanie się. Dziś ekstrawersja/introwersja odnoszona jest głównie do poziomu aktywności, interakcji społecznych, wrażliwości na bodźce i ekspresji uczuć, które uwarunkowane są najprawdopodobniej stężeniem dopaminy w mózgu.

Czym różni się introwertyk od ekstrawertyka?

Ekstrawertycy czują się najlepiej wśród ludzi, których bez trudu sobie zjednują. Lubią być w centrum uwagi, z łatwością wyrażają swoje emocje i poglądy, potrzebują ciągłej stymulacji z otoczenia i nieustannego ruchu. Cechy charakterystyczne ekstrawertyków to żywiołowe usposobienie, pewność siebie, przebojowość, energiczność i nastawienie na działanie. Takie osoby nie boją się nowych wyzwań i mają wysoką odporność na stres. Niepokój i dyskomfort budzi w nich przedłużająca się bezczynność lub samotność.

Introwertyków stereotypowo opisuje się jako nieśmiałych samotników. W rzeczywistości mogą to być osoby towarzyskie, świadome własnej wartości. Introwertyzm oznacza, że cenią chwile prywatności, w których mogą czerpać energię i inspirację ze swojego wewnętrznego świata. Przykładają większą wagę do jakości kontaktów niż ich ilości, a ze względu na wysoką wrażliwość na bodźce zewnętrzne cenią spokój i ciszę. Introwertycy są powściągliwi w okazywaniu emocji i daleko im do żywiołowości ekstrawertyków, co nie oznacza, że brak im energii czy pasji – działają po prostu ostrożniej, z namysłem, w skupieniu.

Jakie zawody są idealne dla introwertyków, a jakie dla ekstrawertyków?

Może wydawać się, że przebojowy ekstrawertyk znacznie lepiej radzi sobie na współczesnym rynku pracy niż introwertyk. Bez wątpienia ma kompetencje miękkie przydatne na stanowiskach, które wymagają zdecydowanego działania pod presją czasu albo szybkiego pozyskania zainteresowania i przychylności innych osób. Nie oznacza to, że dla introwertyków nie ma miejsca na stanowiskach kierowniczych, w zawodzie handlowca czy organizatora imprez.

Nawet jeśli idealne zawody dla introwertyków to te, które bazują na samodzielnych, zwłaszcza wymagających dużej skrupulatności działaniach, takie osoby potrzebne są w tych samych branżach co ekstrawertycy, a ich kompetencje mogą okazać się cenne na różnych stanowiskach. Fakt, że cechy introwertyczne posiadają często naukowcy, pisarze, księgowi czy programiści, nie oznacza, że introwertycy nie radzą sobie w pracy zespołowej albo nie nadają się na menedżerów.

Dobrym przykładem stanowiska, na którym przydatne są cechy obu typów osobowości, jest właśnie rola menedżera. Charyzmatyczny, pewny siebie ekstrawertyk może dobrze zadbać o interesy zespołu, przebić się ze swoimi odważnymi pomysłami w sytuacjach wymagających współpracy z kierownikami wyższego szczebla. Introwertyk potrafi oddać więcej przestrzeni współpracownikom, wsłuchać się w ich pomysły, wykorzystać talenty, optymalnie zorganizować pracę grupy.

Ekstrawertyk i introwertyk w związkach – jak budują relacje?

W pracy ekstrawertyk ma dar pozyskiwania klientów czy kontrahentów, podczas gdy kompetencje introwertyka sprzyjają budowaniu długofalowej współpracy. Ta sama zasada dotyczy osobistych relacji. Ekstrawertycy, z ich swobodą nawiązywania kontaktów, otaczają się rzeszą znajomych. Jako osoby żywiołowe, pełne inicjatywy, często wchodzą w rolę duszy towarzystwa. Potrafią być fascynującymi towarzyszami życia. Nie zawsze jednak są łatwymi partnerami. Często są skupieni na sobie, nie znoszą kompromisów.

Introwertykom zwykle trudniej jest rozpocząć znajomość, a utrzymywanie wielu kontaktów jest dla nich męczące. Potrafią jednak budować trwałe, głębokie relacje. Są świetnymi słuchaczami i obserwatorami, dzięki czemu mogą wychodzić naprzeciw potrzebom innych osób. Czy w związku z tym skoncentrowani na realizacji własnych potrzeb ekstrawertycy są bardziej szczęśliwi w związkach niż skłonni do poświeceń introwertycy? Nie ma takiej reguły, ponieważ powodzenie relacji zależy też od wielu innych czynników. Przede wszystkim jednak rzadko zdarzają się osoby będące w stu procentach ekstrawertykami lub introwertykami.

Czy można być introwertykiem i ekstrawertykiem jednocześnie?

Większość ludzi to ambiwertycy, czyli osoby, które w pewnych okolicznościach wykazują przewagę cech introwertycznych, a w innych zachowują się ekstrawertycznie. Dlatego test na introwertyka/ekstrawertyka może być użytecznym narzędziem w badaniu osobowości, np. pod kątem optymalnego dostosowania warunków pracy do kompetencji pracownika. Nie wolno jednak na jego podstawie wyciągać zbyt daleko idących wniosków o danej osobie. Każdy jest inny. I każdy jest wartościową jednostką, której mocne strony mogą okazać się atutami zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym.